O libro colectivo El audio del futuro en los medios de servicio público ofrece unha reflexión coral e multidisciplinar sobre a profunda transformación que atravesan os medios sonoros no contexto da chamada era da audificación. Coordinado por Tania Fernández Lombao, Miguel Túñez López e Madalena Oliveira, o volume sitúa o audio no centro das estratexias de innovación dos medios de servizo público, abordando os cambios tecnolóxicos, regulatorios, narrativos, organizativos e culturais que redefinen a radio, o pódcast e as plataformas de audio baixo demanda. O libro forma parte das actividades dos proxectos de investigación PID2021-122386OB-I00 e PID2024-160337OB-I00), financiados por MICIU, AEI e FEDER.
O capítulo 1, «A regulación dos medios sonoros na Unión Europea. Do espectro radioeléctrico ao pódcast», da autoría de Ana María López Cepeda, Mercedes Muñoz Saldaña e Manuel de la Chica Duarte, analiza a evolución do marco xurídico europeo do audio público, con especial atención aos retos normativos vencellados aos dereitos de autor, á propiedade intelectual e aos contidos producidos mediante intelixencia artificial.
A convivencia entre radio lineal, pódcast e consumo baixo demanda vertebra o capítulo 2, «Catalunya Àudio: o equilibrio analóxico-dixital como valor», de Montse Bonet, Josep Àngel Guimerà-Orts e Xavier Ribes-Guàrdia, que examina o caso da radio pública catalá como exemplo de como o equilibrio entre o analóxico e o dixital se converte nun trazo definitorio do valor público nas corporacións audiovisuais contemporáneas.
A innovación tecnolóxica e a automatización son o eixo do capítulo 3, «Intelixencia artificial na radio pública: tecnoloxía e transición cara á automatización e a personalización», de César Fieiras Ceide, Carlos García-Verdugo Peralta e Martín Vaz Álvarez, onde se cartografan as principais aplicacións da IA na radio pública, desde a transcrición automática e a xeración de metadatos ata a personalización de contidos e a integración en sistemas MAM.
No capítulo 4, «IA e pódcast: a recreación de voces de personaxes históricos en España», Carlos López Olano, Nadia Alonso López e Lola Bañón Castellón afondan no uso da intelixencia artificial para a recreación de voces históricas, mostrando como estas técnicas están a transformar os fluxos de produción no documental sonoro, a ficción e as narrativas históricas adaptadas ao audio.
As estratexias de plataforma dos medios públicos autonómicos son o obxecto do capítulo 5, «Entre a identidade e a innovación: usos do pódcast en A Galega, GUAU e 3Cat», de Elena Neira Borrajo, Luis Miguel Pedrero-Esteban e Lourdes Moreno-Cazalla. A análise comparada de Galicia, País Vasco e Cataluña pon de relevo a aposta pola diversidade de formatos, a identidade cultural e lingüística, a presenza multiplataforma e o peso do entretemento e da divulgación nos catálogos de audio.
A accesibilidade, como dimensión clave do valor público, centra o capítulo 6, «Accesibilidade nas plataformas de audio: retos para as empresas mediáticas de servizo público en Europa», asinado por Mónica López-Golán, Verónica Crespo-Pereira e Olga Blasco-Blasco. A partir da revisión normativa, teórica e tecnolóxica, o capítulo identifica carencias persistentes e sinala o potencial da intelixencia artificial e da aprendizaxe automática para mellorar a subtitulación, a audiodescrición e o acceso universal aos contidos sonoros.
O pódcast como ferramenta de alfabetización científica analízase no capítulo 7, «Novos diálogos científicos: o uso de podcasts para a comunicación pública da ciencia», de Ana Gabriela Frazão-Nogueira, Diogo Guedes Vidal e Patrícia Weber, que examina a experiencia Compor Mundos e reivindica o audio como espazo para o pensamento crítico e a pluralidade de voces no ámbito científico.
A transformación da radio pública estatal cara a modelos baixo demanda protagoniza o capítulo 8, no que Paula Martínez-Graña, Rafael Galán Arribas e Francisco Javier Herrero Gutiérrez estudan a evolución de RNE cara a unha radio á carta plural e heteroxénea, en consonancia coas estratexias desenvolvidas por outros medios públicos europeos.
O volume péchase co capítulo 9, «O branded podcast e o podcast corporativo como fenómeno comunicativo», de Talia Rodríguez-Martelo e Isaac Maroto-González, que aborda a adaptación da industria publicitaria ao ecosistema sonoro dixital e analiza o papel dos contidos patrocinados na renovación da oferta de audio dos medios públicos.
No seu conxunto, El audio del futuro en los medios de servicio público constitúe unha achega relevante para investigadores, profesionais e estudantes de comunicación interesados en comprender como o audio se consolida como un espazo estratéxico de innovación, experimentación narrativa e construción de valor público no ecosistema mediático contemporáneo. O libro ofrece claves teóricas e estudos de caso que permiten pensar o futuro do son desde unha perspectiva crítica, europea e orientada ao interese xeral.