Un estudo de Novos Medios analiza a desinformación nas redes arredor da morte de Samuel Luiz

O crime do mozo Samuel Luiz na Coruña na madrugada do 3 de xullo de 2021, logo dunha brutal malleira, tivo unha importante repercusión nos medios e na sociedade en xeral. A posibilidade de tratarse dun crime de odio, xunto á politización do caso, a intervención de diferentes actores e a notable polarización evolucionaron nun clima onde proliferou a desinformación. O caso, baixo segredo de sumario durante un mes, está pendente de xuízo con xurado popular.

Investigadores do grupo Novos Medios da Universidade de Santiago de Compostela publican un estudo que abordou tres perspectivas arredor do caso: a cobertura dos medios de comunicación, a conversa pública nas redes sociais e o papel dos fact-checkers.

O carácter local do incidente, que rapidamente tornou nun evento de repercusión xeral, motivou o inicio dunha investigación con espírito de comprender, explicar e responder a unha realidade próxima atravesada por un fenómeno global como a desinformación.

En primeiro lugar, analizáronse as noticias sobre o dramático evento e os avances da pesquisa durante o segredo de sumario nun medio local (La Voz de Galicia) e nun estatal (El País), reconstruíndo os encadres informativos. Nun segundo paso da investigación, abordouse a conversa en Twitter con algo máis de 750000 chíos analizados e visualizados en grafos, afondando nas principais comunidades e nas mensaxes máis difundidas para identificar as liñas discursivas e constatar a polarización, moi evidente cando hai unha posición político-ideolóxica. En terceiro lugar, estudouse o rol de verificadores como Maldita.es, Newtral, Verifica RTVE e AFP Factual, ademais de identificar e caracterizar as desordes informativas. Neste caso atopáronse evidencias de falso contexto, contido enganoso, falso e manipulado, así como a intervención de contramedios e medios partidistas.

O caso analizado exemplifica a complexa interrelación entre diferentes actores, nun contexto no que incluso os eventos máis tráxicos xeran marcos interpretativos da realidade nun clima polarizado. Nas redes sociais obsérvase un debate público dominado por actores non xornalísticos, como poden ser figuras políticas, a contorna da vítima ou colectivos vencellados. A desinformación, en diferentes graos, emerxe e tende á simplificación do discurso.

O artigo Misinformation on trial: Media coverage of a murder, public conversation and fact-checking [Desinformación a xuízo: cobertura mediática dun asasinato, conversa pública e verificación], publicado este mes na revista científica Journalism Practice, detalla a investigación realizada por Jorge Vázquez Herrero, María Cruz Negreira Rey e Xosé López García, profesores da Facultade de Ciencias da Comunicación da USC. A investigación enmárcase no proxecto europeo IBERIFIER, do cal a USC forma parte a través do grupo Novos Medios.

Intercambio de experiencias de grupos de investigación en Comunicación

O Grupo Novos Medios (GI-1641), no marco da súa liña de estreitar relacións cos grupos de investigación no campo da Comunicación Dixital, organiza o día 16 de febreiro, ás 18 horas, na sala de xuntas do Departamento da Facultade de Ciencias da Comunicación, unha reunión de traballo cos responsables do Grupo de Estudios sobre Periodismo y Comunicación (SEJ067), da Universidade de Málaga, Pedro Farias, Bernardo Gómez Calderón e Francisco Javier Paniagua. Á sesión están convocados todos os integrantes de Novos Medios.

O Grupo de Estudios sobre Periodismo y Comunicación está desenvolvendo diversas actuacións do plan de traballo do principal proxecto I+D+i que ten en marcha: El uso informativo de las redes sociales por parte de los jóvenes españoles: consumo incidental de noticias, condicionantes tecnológicos y credibilidad de los contenidos periodísticos.

Os profesores Alba Silva e Jorge Vázquez, acreditados para titulares de Xornalismo

A profesora Alba Silva Rodríguez e o profesor Jorge Vázquez Herrero, docentes do Departamento de Ciencias da Comunicación e investigadores do grupo Novos Medios, veñen de ser acreditados para profesores titulares de Xornalismo. Alba Silva é licenciada en Xornalismo pola Universidade de Santiago e doutora pola mesma universidade, mentres Jorge Vázquez graduouse en Comunicación Audiovisual pola Universidade da Coruña e doutorouse en Comunicación e Información Contemporánea pola Universidade de Santiago de Compostela.

Alba Silva Rodríguez, actual vicedecana da Facultade de Ciencias da Comunicación de Santiago, está especializada en Xornalismo dixital, Xornalismo móbil e Xornalismo multimedia. Pola súa parte, Jorge Vázquez, actual secretario da Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago de Compostela, está especializado en Narrativas dixitais, Documentación informativa, Xornalismo dixital e Novos soportes e arquitectura da información xornalística. Os dous investigadores teñen unha brillante traxectoria académica e científica, con estadías de investigación en universidades de referencia e con publicación de artigos científicos nas principais revistas do campo da Comunicación.

Para máis información sobre a produción científica de Alba Silva Rodríguez, ten activo o seu perfil en Google Scholar e no Portal da Investigación da USC.

Para máis información sobre a produción científica de Jorge Vázquez Herrero, ten activo o seu perfil en Google Scholar e no Portal da Investigación da USC.

Carlos Toural, novo profesor titular de Xornalismo

Carlos Toural Bran, secretario do grupo Novos Medios, vén de gañar unha praza de profesor titular da área de Xornalismo, no Departamento de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago de Compostela. A comisión de selección, presidida polo catedrático José Soengas Pérez, estivo formada polos profesores catedráticos Carlos Elías Pérez (Universidad Carlos III de Madrid), Carmen Marta Lazo (Universidad de Zaragoza), Bella Palomo Torres (Universidad de Málaga) e Xosé López (Universidade de Santiago de Compostela).

Toural Bran, que na actualidade dirixe o Gabinete do Reitor da Universidade de Santiago de Compostela, é licenciado en Xornalismo e doutor en Comunicación pola USC.

Máis información: perfil en Google Scholar

O profesor José Sixto García, acreditado para titular de Xornalismo

O profesor José Sixto García, docente do Departamento de Ciencias da Comunicación e investigador do grupo Novos Medios, conta coa acreditación para profesor titular de Xornalismo. José é licenciado en Xornalismo pola Universidade de Santiago e doutor pola mesma universidade en Comunicación e Información Contemporánea.

José Sixto, actual secretario do Departamento de Ciencias da Comunicación de Santiago de Compostela, está especializado en marketing dixital, xornalismo dixital, xornalismo e redes sociais e órganos e sistemas de regulación. Sixto García ten unha brillante traxectoria académica e científica, con estadías en universidades de referencia da nosa contorna e con publicacións de artigos científicos nas principais revistas do campo da Comunicación.

Para máis información sobre a produción científica de José Sixto García, ten activo o seu perfil en Google Scholar e no Portal da Investigación da USC.

Diagnose do momento actual da publicación académica en Comunicación con Tomàs Baiget e Roxana Dinu

As tendencias, temáticas e aproximacións máis relevantes no momento actual da publicación académica na área de Comunicación serán as protagonistas do seminario Tendencias e novidades para a publicación na área de Comunicación. Tomàs Baiget (director da revista Profesional de la información) e Roxana Dinu (Biblioteca Nacional de Romanía) serán os encargados ofrecerlle ao equipo de Novos Medios unha panorámica xeral sobre as transformacións nos rankings e índices de impacto ou a busca da eficiencia á hora de presentar e difundir unha investigación.

Esta actividade parte da vontade do grupo de coñecer e identificar as principais tendencias no seu ámbito de investigación. Súmase, ademais, a outros encontros de carácter similar realizados no pasado e previstos para os vindeiros meses. Estas sesións estarán dirixidas tanto á adquisición de novas competencias como ao tratamento en profundidade das principais tendencias que dominan o eido da Comunicación.

Novos Medios promove un encontro científico de grupos de investigación para tecer redes arredor da innovación

Os días 13 e 14 outubro a Facultade de Ciencias da Comunicación de Santiago acollerá un encontro científico que, organizado polo grupo Novos Medios, contará con investigadores e profesores de diferentes universidades españolas que compartirán os seus coñecementos xunto con expertos do ámbito profesional relacionados cos procesos de innovación.

Trátase dun encontro no que conflúen tres equipo de investigación que integran diferentes aspectos da comunicación, o xornalismo e a innovación. Dous dos equipos de investigación pertencen á Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago de Compostela, o proxecto Medios nativos dixitais en España: estratexias, competencias, implicación social e (re)definición de prácticas na produción e difusión xornalísticas (DIGINATIVEMEDIA), que lideran os profesores Xosé López e Berta García Orosa, e o proxecto liderado polo profesor Miguel Túnez López e Francisco Campos Freire titulado Medios audiovisuais públicos ante o ecosistema das plataformas: modelos de xestión e avaliación do valor público de referencia para España (VALCOMM). O terceiro equipo de investigación Ecosistemas de innovación nas industrias da comunicación: actores, tecnoloxías e configuracións para a xeración de innovación en contido e comunicación (INNOVACOM), liderado por Juan Miguel Aguado Terrón e María del Mar Grandío Pérezpertence á Facultade de Ciencias da Comunicación e Documentación da Universidad de Murcia.

Durante a primeira xornada presentaranse os diferentes proxectos de investigación e liñas de traballo, a continuación realizaranse tres grupos focais de expertos co fin de compartir as experiencias e retos que supoñen os procesos de innovación na comunicación. Na segunda xornada abordaranse os diferentes usos e metodoloxías nos procesos de innovación e para finalizar se realizará un debate conxunto sobre temas tratados.

Programa

A profesora Berta García Orosa, acreditada para catedrática de Xornalismo

A profesora Berta García Orosa, docente do Departamento de Ciencias da Comunicación e investigadora do grupo Novos Medios, vén de ser acreditada para catedrática da área de Xornalismo. Berta García Orosa é licenciada en Xornalismo e Ciencias Políticas e da Administración, encabeza un proxecto de investigación titulado Radón en España: percepción de la opinión pública, agenda mediática y comunicación del riesgo (RAPAC) e lidera, con Xosé López, a liña de investigación en xornalismo dixital (medios nativos dixitais) do grupo Novos Medios. As súas principais liñas de investigación son a comunicación política e a o xornalismo dixital. A investigadora, cunha brillante traxectoria académica e científica, realizou estadías de investigación na Universidade do Minho (Portugal), México, Costa Rica, Brasil e Uruguai.

Para máis información sobre a producción científica de Berta García Orosa, ten activo o seu perfil en Google Scholar e no portal de investigación da USC.

A accesibilidade á información, protagonista do encontro entre o Grupo de Pesquisa em Jornalismo Online (UFBA) e o Grupo Novos Medios

Nas xornadas do 4 e o 5 de xullo, tivo lugar un encontro entre investigadoras e investigadores do Grupo de Pesquisa em Jornalismo Online (GJOL)  da Universidade Federal da Bahia e unha representación do Grupo Novos Medios. As xornadas xiraron arredor da idea da accesibilidade aos medios de comunicación e á información, formando parte das actividades do proxecto #AcesseJOR.

O webinario, que contou coa asistencia de máis dunha trintena de persoas, abordou en primeiro lugar os principais achados do proxecto “Cibermedios nativos digitales en España: formatos narrativos y estrategia móvil”. Así, foi posible trasladar ideas como o fortalecemento da presenza dos cibermedios nativos dixitais ou a ampla variedade de modelos e estratexias entre estas marcas xornalísticas.

Xa de cheo no terreo da accesibilidade, esta noción foi abordada dende diferentes ángulos. Ideas como a rendición de contas, o rol dos dispositivos móbiles á hora de facilitar o acceso á información, a adaptación dos modelos de negocio ás necesidades e condicións das audiencias e a transparencia foron algunhas das temáticas tratadas neste encontro. Ademais, tamén houbo espazo para unha visión máis técnica do concepto de accesibilidade. Todo isto a través da exposición do rol da tecnoloxía no eido da adaptación ou dalgunhas das principais iniciativas e retos aos que se enfrontan os medios de comunicación á hora de presentar os seus contidos informativos de xeito que poidan ser consumidos por calquera persoa.

Así pois, estas dúas xornadas de traballo non só serviron para reflexionar sobre a importancia de facer un xornalismo accesible para todos os sectores da cidadanía. O encontro contribúe tamén ao reforzo das relacións entre o Grupo de Pesquisa em Jornalismo Online e o Grupo Novos Medios, no marco dunha colaboración iniciada hai xa máis dunha década.

 

Programa

4 de xullo

  • Presentación de los principales resultados del proyecto “Cibermedios nativos digitales en España: formatos narrativos y estrategia móvil”
    Berta García-Orosa, Xosé López-García
  • Periodismo y rendición de cuentas
    José Sixto-García
  • Accesibilidad y comunicación móvil
    Alba Silva-Rodríguez
  • El acceso a los medios de comunicación. Modelos de negocio en el periodismo
    Marta Rodríguez-Castro
  • La visualización de la información ante el reto de la accesibilidad
    Ángel Vizoso

5 de xullo

  • Tecnología y accesibilidad
    Martín Vaz-Álvarez
  • Periodismo transparente. Periodismo accesible
    Sara Pérez-Seijo
  • Accesibilidad y narrativas periodísticas
    Jorge Vázquez-Herrero
  • Información accesible
    María-Cruz Negreira-Rey

Comienza la programación de la Cátedra RTVE-USC sobre Medios de Servicio Público en Europa

La cátedra RTVE-USC arranca hoy, 3 de mayo, Día Mundial de la Libertad de Prensa, sus actividades de investigación, divulgación y transferencia.La cátedra RTVE-USC sobre Medios de Servicio Público en Europa tiene como objetivo el desarrollo de investigación aplicada alrededor de tres ejes interconectados: los espacios informativos de las radiotelevisiones públicas y la innovación que están implementando en esta área, el valor público y la relación con las nuevas audiencias. En este marco de colaboración, la USC y RTVE avanzarán en la identificación de casos de éxito que permitan derivar estrategias dirigidas al refuerzo del sistema audiovisual público.

Chaja Libot, investigadora de usuarios en la VRT, la radiotelevisión pública flamenca inaugura las conversaciones de los Innovation Meetings, una serie de encuentros con profesionales de las radiotelevisiones públicas europeas en las que se nos detallan diferentes casos de éxito en el ámbito de la innovación. En esta primera entrevista, Chaja Libot, charla con Martín Vaz, subdirector de innovación de la Cátedra.

Síguelos en redes y consulta la nueva web para mantenerte al día de todas las actividades que se realizarán desde la Cátedra.